Dlaczego są takie duże?
Jedna stopa sześcienna powietrza waży około 28 gramów, ale kiedy podgrzeje się ją do około 38°C, jest już o 7 gramów lżejsza. Oznacza to, że jedna stopa sześcienna gorącego powietrza jest w stanie unieść ciężar około 7 gramów. Tyle, co nic.
Żeby unieść 450 kg, potrzeba około 65 000 stóp sześciennych (około 1 841 metrów sześciennych) gorącego powietrza. Stąd właśnie ich pokaźne rozmiary.
Jak piloci sterują balonem?
To zupełnie inna bajka niż latanie samolotem. Zero sterów, kierownicy czy autopilota. Co nie oznacza, że zdajemy się tylko na los. W lataniu balonem chodzi głównie o zmiany wysokości i temperatury, a także o ustalenie dogodnego miejsca lądowania w obrębie danego lotu.
Żeby wznieść się w górę, pilot podgrzewa powietrze w balonie, przez co staje się ono lżejsze (ponieważ gorące powietrze jest mniej gęste). Natomiast, żeby zacząć opadać, wypuszcza się część gorącego powietrza, co pozwala z kolei balonowi ostygnąć. Wtedy robi się gęstszy (cięższy) i zaczyna opadać w dół.
Czasami, na przykład w warunkach bezwietrznych, pilot może użyć palników, żeby wznieść się wyżej w poszukiwaniu korzystniejszych warunków. Na różnych wysokościach występują różne siły i kierunki wiatru.
Na ile bezpieczne są balony na ogrzane powietrze?
Właściwie jest to jeden z najbezpieczniejszych środków transportu.
Po pierwsze, są bardzo wytrzymałe. Do ich budowy wykorzystuje się ognioodporne materiały, palniki najwyższej jakości, a kosze zaprojektowane są tak, by zapewniać ochronę nawet podczas tych twardszych lądowań, które jednak nie zdarzają się zbyt często. Piloci przechodzą rygorystyczne, trwające kilka lat, szkolenia, aż uzyskają odpowiednią licencję, więc potrafią doskonale radzić sobie ze sterowaniem balonem oraz wszystkimi kwestiami związanymi z bezpieczeństwem.
Prawdopodobieństwo, że coś pójdzie nie tak, jest dużo mniejsze niż można by przypuszczać. „A co jak ten balon spadnie?” – spokojnie, szanse są zerowe. Balon, a właściwie jego powłoka, działa jak spadochron. Gwałtowny spadek nie jest możliwy, nawet gdybyśmy chcieli go wymusić.
Wreszcie każdy lot poprzedzony jest dość szczegółowym szkoleniem na temat bezpieczeństwa, aby pasażerowie dokładnie znali przebieg lotu i wiedzieli, jak, na przykład, przygotować się do lądowania.
Czy każdy może pilotować taki balon?
Oczywiście, że nie. Nie można tak po prostu wskoczyć do balonu i lecieć do góry z marszu. Zostanie certyfikowanym pilotem nie jest taką łatwą sprawą. Z perspektywy laika może się wydawać dość proste, ale wcale tak nie jest.
Żeby w ogóle myśleć o pilotowaniu balonu konieczne jest przejście szczegółowego szkolenia obejmującego wiele zagadnień: od wzorców pogodowych, systemów palników, meteorologii po prawo lotnicze. Piloci przechodzą regularne i rygorystyczne badania lekarskie, od których zależy ważność ich licencji wydanych przez Urząd Lotnictwa Cywilnego. Dodatkowo, zanim dostaną licencję, muszą wylatać określoną liczbę godzin. Nie ma tu żadnej drogi na skróty.
Ale jest też dobra wiadomość. Właściwie każdy może zostać pilotem, ale tylko po przejściu odpowiedniego przeszkolenia i zdobyciu licencji. Jeśli jesteś gotowy na przygodę i dużą odpowiedzialność – przestworza stoją przed Tobą otworem.
Co jeśli balon na ogrzane powietrze pęknie?
Całe szczęście to niemożliwe. Balony wykonane są z mocnych, trwałych materiałów, które doskonale znoszą wszelkie wyzwania związane z lotem. Choćby nawet Nomex; materiał wykorzystywany również w sprzęcie strażackim dzięki swoim ognioodpornym właściwościom.
Balony na ogrzane powietrze nie są jak te znane nam z przyjęć urodzinowych, które rozciągają się pod wpływem wysokiego ciśnienia powietrza w środku.
Lot można zazwyczaj bezpiecznie kontynuować nawet jeśli w powłoce pojawi się rozdarcie, może być ono duże i całkiem widoczne. Dużą rolę odgrywają tu pionowe i poziome taśmy nośne, które dzielą powłokę na panele. Te niezwykle wytrzymałe taśmy są w stanie zapobiec dalszemu rozdzieraniu się powłoki.
A co jeśli zabraknie gazu?
Balony na ogrzane powietrze wykorzystują propan – gaz, który w butlach znajduje się w stanie ciekłym. Przechowywanie i dozowanie propanu jest stosunkowo łatwe, a paliwo jest dostępne w dużych ilościach i łatwe do monitorowania. Ale co najważniejsze, piloci i załoga zawsze zabierają ze sobą spory zapas dodatkowych butli.
Czysto teoretycznie, jeśli faktycznie jakimś cudem zabrakłoby propanu, balon ma niesamowitą zdolność powolnego, kontrolowanego opadania.
Piloci podejmują też inne środki ostrożności, jak szukanie potencjalnych miejsc lądowania przed rozpoczęciem lotu również przy uwzględnieniu panujących warunków pogodowych czy też prognoz. Dzięki temu mamy pewność, że przez cały czas lotu mamy w zanadrzu odpowiednie miejsca do bezpiecznego lądowania. To dlatego też, między innymi, żaden pilot nie zdecyduje się na lot nad 30-kilometrowym pasmem lasów czy rozległymi bagnami.
